Muzyka polska | Julia Kociuban

Cztery cykliczne dzieła fortepianowe polskich twórców – od Chopina, poprzez Szymanowskiego i Bacewicz po Lutosławskiego. Po tak ambitny repertuar sięgnęła utytułowana już pianistka młodego pokolenia, Julia Kociuban. Podczas jej solowego recitalu zabrzmią zatem trzy sonaty reprezentujące skrajnie odmienne stylistyki oraz cykl wariacji.

Wariacje b-moll op. 3 Karola Szymanowskiego to dzieło studenta napisane między 1901 i 1903 rokiem podczas studiów u Zygmunta Noskowskiego. A jednak złożona harmonika, silna chromatyzacja i przełamywanie systemu dur-moll, a także pojawiająca się w jednej z wariacji stylizacja tańca ludowego zapowiadają dalszy rozwój i nowatorski styl kompozytora.

Niemal każdy twórca zmierzył się też przynajmniej raz z cyklem sonatowym, choć gatunek ten przez lata od czasów klasycyzmu wyraźnie się przeobraził. Napisana w 1934 roku Sonata fortepianowa Witolda Lutosławskiego również pochodzi z czasów studiów kompozytora i jest to jego jedyny utwór z tego okresu, który przetrwał wojenną zawieruchę. Z jednej strony kompozycja pokazuje inspiracje kompozytorskie Lutosławskiego z tego czasu impresjonizmem, twórczością Ravela, Debussy’ego, z drugiej świadczy o jego znakomitej technice pianistycznej. Choć prawykonana w 1935 roku przez samego kompozytora podczas popisu studentów konserwatorium sonata zyskała pochlebne recenzje, w tym słynnego krytyka Piotra Rytla, sam Lutosławski nigdy nie zdecydował się na jej publikację. Drukiem została wydana dopiero dziesięć lat po jego śmierci.

II sonata fortepianowa Grażyny Bacewicz powstała w 1953 roku i przez nią została po raz pierwszy wykonana. Utwór utrzymany jest w stylistyce skierowanej w stronę awangardowych poszukiwań brzmieniowych. Sama kompozytorka określała swoją muzykę jako drapieżną i liryczną zarazem.

Sonata h-moll op. 58 Fryderyka Chopina to ostatnia i najbardziej dojrzała z trzech jego sonat fortepianowych, napisana w 1844 roku. Badacz muzyki polskiego kompozytora Mieczysław Tomaszewski określił ją jako esencję muzyki romantycznej, w jej kolejnych częściach dostrzegając inne gatunki znane nam z dorobku Chopina: ballady (w skrajnych ogniwach dzieła), scherzo (część druga) i nokturn (część trzecia).